BİREYSEL
BANKACILIK
TİCARİ
BANKACILIK
BANKAMIZI
TANIYIN
BİREYSEL BANKACILIK
Krediler
Kartlar
Mevduat ve Yatırım
Dijital Bankacılık
Sigorta ve Emeklilik
Ödemeler ve Para Transferi
Ayrıcalıklı Hizmetler
Özel Bankacılık
Ticari Krediler
Ticari Kartlar
KOBİ Bankacılığı
Tarım Bankacılığı
İşinize Özel
Dijital Bankacılık
Nakit Yönetimi
POS / ÖKC
Mevduat ve Yatırım

VİOP



İşCep VİOP Nedir?

Komisyon

VİOP İşlem Esasları

VİOP Sözleşme Kodları ve Seans Saatleri

VİOP'ta İşlem Yapmanın Avantajları ve Vergilendirme

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (VİOP) işlemleri artık İşCep'te !

gorsel1.pnggorsel2.pnggorsel3.pnggorsel4.pnggorsel5.png

 
​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Borsa İstanbul (BiST) Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) işlemlerinizi artık Bankacılık İşlemlerinizle aynı uygulamada yapabilirsiniz. 

 
İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. aracılığı ile sunulan İşCep VİOP işlemlerine Mobil Borsa içerisinden ulaşabilirsiniz.

 
VİOP’ta gerçekleştireceğiniz vadeli işlemlere platform kullanım kılavuzuna, sıkça sorulan sorulara ve eğitim dokümanına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

 
Vadeli İşlem İşlem ve Opsiyon Piyasasası Nedir?
 
 
VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası) ekonomik veya finansal göstergeler ile sermaye piyasası araçları üzerine düzenlenmiş vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer türev araçların elektronik ortamda alınıp satılabileceği 
Borsa İstanbul nezdinde kurulu bir piyasadır.

 
​​​VİOP Vadeli İşlemler Ana Pazarında vadeli işlem sözleşmeleri (futures) işlem görür. Vadeli işlem sözleşmeleri, belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte dayanak varlığı alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir. 
Fiyat değişikliği konusunda risk almaya istekli ve yapmış olduğu mali yatırımları hedge etmek isteyen yatırımcılar bu piyasalarda işlem yapabilirler.

 
Açık Pozisyon: Vadeli işlem sözleşmesine ilişkin alım ve satım emri gerçekleştiğinde, vadeli işlem açık pozisyonuna sahip olunur. Açık pozisyona sahip kişi, sözleşme vade sonu gelmeden ters bir pozisyon alarak pozisyonunu kapatabilir veya sözleşmenin vade sonuna kadar açık pozisyonda kalabilir.

 
Kısa Pozisyon: Vadeli işlem sözleşmesinde satıcı pozisyonuna sahip kişi için “kısa pozisyon sahibi” veya “kısa taraf” denir. Kısa pozisyonda bulunan kişi açığa satış işlemi yapmış gibidir.

 
Uzun Pozisyon: Vadeli işlem sözleşmesinde alıcı pozisyonuna sahip kişi için, “uzun pozisyon sahibi” veya “uzun taraf” denir. Uzun pozisyonda bulunan kişi alış işlemi yapmış gibidir.


 
​İşCep ViOP üzerinden gerçekleştirdiğiniz işlemlerde hacim üzerinden onbinde on (binde bir) komisyon ve BSMV alınmaktadır. 

Ayrıca, “Günlük Ortalama İşlem Hacmini Baz Alan Komisyon Oranı" uygulaması bulunmaktadır. Her takvim ayının 15’i ve son günü hesaplama günü olarak dikkate alınmakta,  dönem içerisindeki işlem hacmi üzerinden işlem günü sayısı itibarıyla günlük ortalama işlem hacmine ulaşılmaktadır. Sistem tarafından günlük ortalama hacim değerinin komisyon skalasındaki karşılığı olan yeni komisyon oranı ilgili hesaplara tanımlanmakta ve bir sonraki hesaplama dönemine kadar (Ayın 15’i veya ayın son günü.) bu oran işlemlerde geçerli olmaktadır. 
Bir başka ifadeyle, ayın ilk günü ve 15. günü arasındaki toplam işlem hacmi borsa işlem günü sayısına bölünmekte, hacim skalasında karşılık gelen indirimli oran ay sonuna kadar yatırımcı hesaplarına tanımlanmaktadır. 

Ay sonunda yapılan hesaplama ise ayın 16. günü ve ayın son günü üzerinden gerçekleştirilmekte, karşılık gelen indirimli oran izleyen ayın 15’ine kadar geçerli olmak üzere yatırımcı hesaplarına tanımlanmaktadır. 

Uygulanan hacim skalası ve ilgili komisyon oranları aşağıda yer almaktadır.​

Günlük Ortalama VİOP İşlem Hacmine Bağlı
Komisyon Skalası***
Komisyon Oranı (Onbinde)
0 - 20.000
10
20.001 - 50.000
8
50.001 - 100.000
7
​100.001 - 500.000
​6
​500.001 - 9.999.999.999​​​
​5
VİOP işlemlerinde işlem hacminiz “İşlem Adedi x Sözleşme Çarpanı x Fiyat” değeridir.

VİOP vadeli işlem sözleşmelerinde alınmak istenen (ya da alınmış olan) açık pozisyonlar için Takas Kurumu’nda (Takasbank) bulundurulması gereken ya da bulundurulan teminat tutarına işlem teminatı denir. VİOP’ta temelde 2 tür İşlem teminatı bulunmaktadır.

 
Başlangıç Teminatı: VİOP’ta pozisyon açmak için gerekli olan işlem teminatına başlangıç teminatı (initial margin) denir. Takasbank, VİOP’ta gerçekleşen işlemler için VOB’da uygulanmakta olan sözleşme bazında teminatlandırma yerine, portföy bazında teminatlandırma yöntemi uygulamaktadır. Takasbank, portföy bazında teminatlandırma işlemlerinde Standard Portfo​​​​lio Analysis of Risk (SPAN) algoritmasını kullanmaktadır. Başlangıç teminatı üzerinden bulunması gereken teminat tutarı Aracı Kurum inisiyatifinde belirlenebilir. VİOP'ta güncel işlem gören kontratların listesine, bu konratlar için gerekli başlangıç teminatlarına ve teminatların hesaplanmasına ilişkin uyarılara buradan ulaşabilirsiniz. Kurumumuz başlangıç teminatı seviyeleri Takasbank tarafından belirlenen güncel BISTECH risk parametrelerinin 1,5 katı olacak şekilde uygulanmaktadır.

 
BISTECH Risk Parametreleri:  Takasbank tarafından, Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP)'nda gerçekleştirilen işlemler için uygulanmakta olan portföy bazında teminatlandırma yöntemi kapsamında portföy bazlı risk yönetimi algoritmasını baz alan BISTECH Marjin Yöntemi kullanılmaktadır. Detaylara buradan ulaşabilirsiniz.

 
Sürdürme Teminatı: VİOP’ta oluşan zararlar ya da nakit dışı teminatların değerlerinin düşmesi sonucunda başlangıç teminatının inebileceği en düşük seviyeye sürdürme teminatı denir. 2017 yılında VİOP bünyesinde yapılan yeni düzenleme sonucunda Sürdürme Teminatı ile Başlangıç Teminatı eşitlenmiştir. Seans sonrasında oluşacak fiyatlara ve istatistikî değerlere göre teminat seviyesi sürdürme teminatının altına düşen yatırımcılar için teminat tamamlama çağrısı yapılır. Gün içerisinde nakit teminatınızın sürdürme teminatının altına düşmesi izleyen gün teminat tamamlama çağrısı açısından bir göstergedir. 

 
Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call): Seans sonrasında oluşacak fiyatlara ve istatistikî değerlere göre teminat seviyesi başlangıç teminatının altına düşen yatırımcılar için teminat tamamlama çağrısı yapılır. Teminat tamamlama yükümlülükleri nakit teminat yatırılarak veya Borsada gerekli teminat tutarını azaltıcı örneğin ters işlem yapılarak yerine getirilebilir. Ters işlem, sahip olunan pozisyona aksi yönde yapılan işlemdir. Gün sonu teminat tamamlama yükümlülüğünün, takip eden gün en geç saat 13:30’a kadar (yarım çalışma günlerinde ise takip eden gün en geç saat 10:00’a kadar) yatırımcı tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, otomatik pozisyon kapatma prosedürü çerçevesinde Kurumumuz tarafından gerektiği kadar açık pozisyon kapatılmaktadır. 

 
Temerrüt Durumu: Teminat tamamlama yükümlülüğünü zamanında yerine getirmeyenler herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır. Temerrüt, Borsada gerçekleşen işlemler ve açık pozisyonlar nedeniyle Takasbank’a yatırılması gereken tutar ile diğer yükümlülüklerin süresi içinde yatırılmaması veya yerine getirilmemesi halidir. Borsa ve/veya Takasbank, teminat tamamlama çağrısına ilişkin yükümlülüğün zamanında yerine getirilmemesi durumunda, müşterilere herhangi bir bildirim yapılmasına gerek olmaksızın, müşteri hesapları üzerinde temerrüdün sona erdirilmesi amacıyla pozisyonların re’sen kapatılması, nakit dışı teminatların nakde çevrilmesi dahil olmak üzere her türlü tasarrufta bulunmaya tam yetkilidir.
               
Kar/Zarar Hesaplaması: Seans süresince elde edilen kar/zarar rakamları, her 10 dakikada bir geçici uzlaşma fiyatları dikkate alınarak güncellenir. Her gün sonunda kar/zarar hesaplamalarına ve günlük takas işlemlerine esas teşkil etmek üzere Borsa tarafından sözleşme bazında günlük olarak hesaplanan ve ilan edilen uzlaşma fiyatları, kar/zarar hesaplanmasında kullanılır. Seans bitiminden sonra gün sonu uzlaşma fiyatları kullanılarak tüm hesaplar kar/zarar tutarı ile güncellenir. Hesapların güncellenmesinde günlük uzlaşma fiyatının, bir önceki borsa gününe ilişkin günlük uzlaşma fiyatından, yüksek olması durumunda uzun pozisyon sahipleri (alıcılar) kar, kısa pozisyon sahipleri (satıcılar) zarar, düşük olması durumunda uzun pozisyon sahipleri (alıcılar) zarar ve kısa pozisyon sahipleri (satıcılar) kar elde ederler. 

 
Hesaplanan gün içi kar/zarar tutarları, hesaba ilişkin risk tutarını anında artırır veya azaltır. Gün içi kar tutarları gün sonunda gerçekleşmesi durumunda T+1 gününde çekilebilir.


 


 

VİOP Vadeli işlem sözleşmelerinde sözleşme kodu; sözleşme tipi, dayanak varlık, vade tarihi ve sözleşme büyüklüğünün standart olup olmadığı bilgisini içerecek şekilde oluşturulm​uştur.

 
Örnek: F_XU0301222, F_USDTRY0322, F_XAUTRY0422​

F
XU030
1222
Vadeli (Futures)
Dayanak Varlık Kodu
Vade Tarihi  (AAYY-Aralık 2022​)​​


VİOP’ta günlük iş akışı ve seans saatleri:

Pazarlar
Normal Seans Saatleri
Pay Türev Pazarı
09:30-18:10
Diğer Türev Pazarları
09:30-18:15​

Pazarlar
Yarım Gün - Normal Seans Saatleri*
Pay Türev Pazarı
09:30-12:40
Diğer Türev Pazarları
09:30-12:45​

Akşam seansı uygulamasına ait detayları ise aşağıda bulabilirsiniz; 

Akşam Seansı, mevcut durumda 09:30 - 18:15 arasında sürekli müzayede esasına göre düzenlenen normal seansı takiben 19:00 - 23:00 saatleri arasında sürekli müzayede esasına göre düzenlenir.

Bu seanstaki işlemler bir sonraki gün gerçekleşecek işlemler ile beraber takasa konu olacaktır. 

Akşam seansında Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri (BIST 30, BIST Banka, BIST Sınai, BIST Likit Banka ve BIST Banka Dışı Likit 10) ve Ons Altın Vadeli İşlem Sözleşmeleri işlem görmektedir.

Normal seans içinde ve sonrasında emrin Akşam Seansında geçerli olması isteniyorsa, emir gönderilirken "AS (Akşam Seansı)" seçeneği işaretlenerek gönderilmelidir.

Normal Seansta girilen iptale kadar geçerli (IKG) ve tarihli (TAR) emirler Akşam Seansı alanı işaretlenirse Akşam Seansında da geçerliliğini koruyacak, ancak Akşam Seansında iptale kadar geçerli (IKG) ve tarihli (TAR) emirler girilemeyecektir.





​VİOP'ta İşlem Yapmanın Avantajları:

 
Kaldıraç Etkisi: VİOP'ta kaldıraç etkisi ile yatırımcıya sözleşmenin değeri kadar yatırım yapmadan, (sadece belirlenen oranda ödenen başlangıç teminatı ile) kredili alış ve açığa satış işlemlerinde olduğu büyük pozisyonlar alınabilmesine imkan verilmektedir.

Açığa Satış Kolaylığı: VİOP yatırımcıya açığa satış imkanı tanımaktadır.

Vergi Avantajı: VİOP’ta işlem gören pay senedi ve endekslerine dayalı sözleşmelerden elde edilen değer artış kazançlarına %0 stopaj uygulaması halen devam etmektedir.

Portföy Çeşitliliği: VİOP'ta bulunan sözleşmeler portföy yöneticilerine, portföylerini çeşitlendirme ve risklerini etkin bir şekilde alternatif yatırım araçlarına dağıtma imkanı sunmaktadır.

Korunma (Hedging): Vadeli işlemler sözleşmeleri üretici, ithalatçı, ihracatçı, yatırımcı ve tüm reel sektör için faiz, kur, fiyat riskine karşı korunma imkanı sağlar.
 

VİOP’ta Vergilendirme:

 
TAM MÜKELLEF

Piyasa Ti​pi
Gerçek Kişi
Sermaye Şirketleri*
Diğer Kurum
Pay Senetleri ve Pay Senedi Endekslerine Dayalı Sözleşmeler​
%0 Tevkifat​
%0 Tevkifat​
%0 Tevkifat​
Diğer Sözleşmeler​
%10 Tevkifat​
%0 Tevkifat​
%10 Tevkifat​
* 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarına benzer nitelikte olduğu Maliye Bakanlığı’nca belirlenenler ile Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenleme ve denetlemesine tabi olanlar dahil.


DAR MÜKELLEF

Piyasa Ti​pi
Gerçek Kişi
Sermaye Şirketleri**
Diğer Kurum
VİOP’taki pay senedi ve pay endekslerine dayalı sözleşmelerden sağlanan kazançlar​​
%0 Tevkifat​
%0 Tevkifat​
%0 Tevkifat​
VİOP’taki diğer sözleşmelerden sağlanan kazançlar​​
%10 Tevkifat​
%0 Tevkifat​
%0 Tevkifat​
** Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenleme ve denetlemesine tabi olanlar dahil.

Nakit Teminatların Vergisi: Müşterilerin Takasbank teminat hesaplarında bulunan TL cinsinden nakdi teminatlar üzerinden elde edilen nemalar, mevduat faizi olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda söz konusu gelirlerin Geçici 67/4. Fıkrası kapsamında ilgili dönemde yürürlükte bulunan stopaj oranları üzerinden stopaj kesintisi yapılmaktadır.



X

Sitemizde, siteyi kullanımınızı analiz etmek, içerik ve reklamları kişiselleştirmek, gösterilen reklam sayısını sınırlandırmak, reklam kampanyalarının etkinliğini ölçmek, ziyaret tercihlerinizi hatırlamak, site kullanım istatistiklerini raporlamak için çerezler kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi almak için Çerez (Cookie) Politikası’nı incelemenizi rica ederiz.

Çerezleri Kabul Et
X Kapat