Yayınlanma Tarihi Logosu Yayınlanma Tarihi: 22.01.2026
Okuma Süresi Logosu Okuma Süresi: 4 dakika

​CDS (Credit Default Swap) ülkelerin küresel piyasalardaki güncel risk durumlarını anlamanın anahtarıdır. Dış yatırım kararlarını etkileyebilen bu türev ürünü, borçlunun mali güvenilirliğiyle piyasanın risk algısını bir arada yansıtır. Bu içeriğimizde CDS'in ne olduğunu, nasıl işlediğini ve finansal piyasalar açısından önemini ele alıyoruz. ​

CDS Tanımı ve Genel Bilgiler

CDS borçlunun borcunu ödeyememe riskine karşı alınan bir sigorta primi olup riskin piyasa tarafından nasıl algılandığını gösteren önemli bir finansal göstergedir. Kavramın ne anlama geldiğine ve finansal sistemdeki yerine daha detaylı bakabiliriz.​
​​

CDS Nedir, Ne Anlama Gelir?

​Kredi Risk Primi yatırımcının kredi riskini başka bir yatırımcıyla takas etmesine veya dengelemesine olanak tanır. Borçlunun finansal sürdürülebilirliği, ekonomik durumu ve politik istikrarı gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir. Risk ne kadar yüksekse primi talep eden sağlayıcı da o kadar yüksek bir bedel talep eder.​

CDS’in Finansal Sistem İçindeki Yeri

CDS piyasa risk algısını yansıtan önemli türev göstergelerinin arasında yer alır. Bankaların, finansal kurumların ve yatırım fonlarının portföylerinde bulunan kredi risklerine karşı korunmalarını sağlar. Piyasa katılımcıları, borçlunun kredi riskine dair beklentilerini CDS işlemleriyle hem ifade etme hem de bu beklentiler doğrultusunda işlem yapma imkanı bulur. 

CDS’in Çalışma Prensibi

Alıcı ve satıcı arasında yapılan bir türev sözleşme olan CDS ile kredi riski, temerrüt ihtimaline karşı belirli bir prim karşılığında satıcıya devredilir. ​

CDS Nasıl İşler?

CDS sözleşmesinde iki taraf bulunur: riskten korunmak isteyen alıcı ve belirsizliği üstlenen satıcı. Alıcı, sözleşmede belirlenen aralıklarda satıcıya kredi risk pirimi öder. Temerrüt durumunda satıcı, alıcıya tazminat öder.​

CDS Sözleşmeleri Nasıl Yapılır?

Sözleşmeler, organize borsalar yerine tezgah üstü piyasalarda (OTC) yapılır. Sözleşmelerin vadesi, referans varlık, prim ödeme sıklığı ve temerrüt halinde ödenecek tazminat miktarı gibi detaylar taraflar arasında belirlenir. ​

CDS’in Finansal Piyasalardaki Rolü

Daha önce de belirtildiği gibi CDS; piyasa risk algısını yansıtan, ikincil piyasada işlem görebilen ve ülkelerin ya da kurumların kredi riskine dair önemli sinyaller veren bir türev araçtır. ​​

​Yatırımcılar İçin Önemi

Yatırımcılar için birden fazla fayda sunar: 

Korunma: Yatırımcılar portföylerindeki tahvillerin veya kredilerin temerrüt tehlikesine karşı CDS satın alarak kendilerini koruyabilir.
Spekülasyon: Yatırımcılar bir ülkenin kredi notunun düşeceği beklentisiyle kredi risk primi alım-satım işlemleri yaparak kâr elde edebilir.
Kredi Kalitesi Göstergesi: CDS, piyasanın belirli bir borçlunun kredi riskine ilişkin algısını anlık olarak gösterir. Yatırımcılar kararlarını alırken bu faktörü de göz önünde bulundurur. 

CDS ve Kredi Notu Arasındaki İlişki

Kredi notları, borçlunun gelecekteki borç ödeme kapasitesine ilişkin uzun vadeli ve statik bir görünüm sunar. CDS ise piyasanın aynı riske ilişkin anlık ve dinamik algısını yansıtır. Kredi notu düştükçe temerrüt ihtimali artar, dolayısıyla prim yükselir. Güçlü notlardaysa prim düşer.

CDS Puanı Nasıl Yorumlanır?

Kredi risk pirimi, baz puan (BPS) cinsinden ifade edilir. 100 baz puan borcun nominal değeri %1'ine eşittir. Düşük CDS puanı borçlunun kredi kalitesinin yüksek ve temerrüt ihtimalinin düşük olduğunu gösterir. ​




 

CDS’in Ekonomi Politikalarına Etkisi

CDS bir ülkenin ekonomi politikalarına duyulan güvenin piyasa yansımasıdır. Tutarsız politika adımları, primlerde ani yükselişlere neden olarak piyasanın artan belirsizlik algısını yansıtır. Ekonomik istikrarın sorgulandığı dönemlerde CDS hızla yükselir. Bu durum yatırımcı güvenindeki zayıflamanın ve artan borçlanma maliyetlerinin bir göstergesidir.

​​

CDS ve Merkez Bankası Politikaları

Merkez bankaları, kredi risk primlerini bir ülkenin ekonomik risk algısını ve yatırımcı güvenini yansıtan önemli bir gösterge olarak takip eder. Merkez bankalarının CDS'lerindeki artışlar, piyasanın ülke ekonomisine ilişkin risk algısının yükseldiğine işaret edebilir. Bu tür gelişmeler karşısında merkez bankaları, finansal istikrarı korumak amacıyla faiz oranlarında değişiklik, döviz piyasasına müdahale veya likidite yönetimi gibi para politikası araçlarını devreye alabilir. ​

CDS’in Dış Yatırımlara Etkisi

Düşük seviyelerdeki kredi risk primi yatırımcının güvenini artırır. Bu sayede sermaye girişi ve mevcut yatırımların seviyesi artarak ekonomik büyümeyi teşvik eder. Yüksek prim olması halinde dış yatırımlar azalabilir.​

CDS ve Kamu Borçlanması

Devletler bütçe açıklarını finanse etmek veya vadesi gelen borçlarını ödemek için piyasalardan borçlanır. Bir ülkede CDS yüksekse yatırımcılar o ülkenin tahvillerini satın almak için daha yüksek bir getiri talep eder. Bu durum kamu borçlanmasının maliyetini artırır.​​​

CDS ile İlgili Yaygın Yanılgılar

CDS faiz midir, bu konuda en merak edilen sorulardandır. CDS faiz değildir. Borcun geri ödenmeme ihtimaline karşı alınan bir sigorta primidir. Baz puan cinsinden ifade edildiği ve yıllık bir maliyeti olduğu için faize benzetilse de işlevleri farklıdır. 
Yüksek CDS kimi zaman kısa vadeli bir krize bağlıdır. Ancak kimi zaman da uzun vadeli yapısal sorunlara veya küresel finansal dalgalanmalara işaret ediyor olabilir. CDS'in sadece ekonomi politikalarıyla açıklanması da yaygın kanılardandır. Jeopolitik riskler, küresel faiz hareketleri ve yatırımcı davranışları gibi unsurlar da primde önemli rol oynar.

CDS Takibi ve Veri Kaynakları

CDS verilerinin doğru okunup yorumlanabilmesi güvenilir kaynaklardan elde edilen güncel ve kapsamlı bilgilerle mümkündür.​

CDS Verileri Nereden Alınır?

CDS verileri piyasaların aksine merkezi borsalar veya resmi bir kurum tarafından yayımlanmaz. Bu veriler bankalar arası piyasalardaki işlemlerden türetilir ve özel veri sağlayıcılar aracılığıyla toplanır.

​​

CDS Endeksleri ve Gösterge Niteliği

Piyasalarda belirli bölgelerdeki veya sektörlerdeki kredi riskini gösteren CDS endeksleri de bulunur. Örneğin; iTraxx veya CDX gibi endeksler belirli sayıda şirketin primlerinin ağırlıklı ortalamasını alarak genel bir gösterge sunar. Bu endeksler piyasa katılımcılarına bölgesel veya sektörel anlamda kredi trendlerini değerlendirme imkanı tanır. ​



İçerikte yer alan bilgiler yayınlanma tarihine göre hazırlanmıştır.

"Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. İşbu blog sayfası aracılığı ile sunulan tavsiyelere dayanarak alınan/alınacak yatırım kararlarının ve yapılan/yapılacak alım satım vb. işlemlerinden ve bu işlemlerin olası neticelerinden Türkiye İş Bankası A.Ş. herhangi bir surette sorumlu değildir."​​